Health ጤና

  • የግሉ ዘርፍ ሠራተኞች ለመውለድ ምን ያህል ይጠብቁ? - Private Company Female Employees and Pregnancy

    የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ረቡዕ ህዳር 26 ቀን 2010 ዓ.ም ባካሄደው የሶስተኛ ዓመት 7ኛ መደበኛ ስብሰባ የተሻሻለውን የመንግሥት ሠራተኞች አዋጅ በማፅደቅ የመንግሥት ሰራተኞችን የወሊድ ፈቃድ ከሦስት ወደ አራት ወር ከፍ እንዲል አድርጓል።

    አዋጁ በብዙዎች እሰይ የተባለለት ቢሆንም የአዋጁን መፅደቅ ተከትሎ በግሉ ዘርፍ ያሉ እናቶችስ? የሚል ጥያቄ እየተነሳ ነው።

    አንድ አገር ላይ እየሰሩና እኩል ግብር እየከፈሉ እንዴት የዚህ ዓይነት ልዩነት ይኖራል በሚል አስተያየታቸውን የሰነዘሩ ብዙዎች ናቸው።

    በግሉ ዘርፍ ያሉ ሴቶችን ጉዳይ በተመለከተ ከቢቢሲ ጥያቄ የቀረበላቸው የፌደራል የሴቶችና ህፃናት ጉዳይ ሚኒስቴር ህግ ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር አቶ ደረጀ ተክይበሉ በግሉ ዘርፍና በመንግሥት በጀት በማይተዳደሩ የልማት ድርጅቶች የአሰሪና ሠራተኛ ግንኙነትን የሚመለከት ሌላ አዋጅ መኖሩን በማስታወስ ይህ አዋጅም ተሻሽሎ ተመሳሳይ ውጤት እንደሚኖር ገልፀዋል።

    "የአሰሪና ሠራተኛ አዋጁ በመሻሻል ላይ ነው። በመሰረታዊነት የሚታየው ወሊድ ሴት ልጅ ትውልድን የመተካት ሃላፊነት የምትወጣበት ተፈጥሯዊ ነገር መሆኑ ነው። ስለዚህ ተመሳሳይ የሆነ የፖሊሲ አቋም ይኖራል ተብሎ ነው የሚጠበቀው። እስከዛሬም የነበረው ነገር ተመሳሳይ ነው" ብለዋል አቶ ደረጀ።

    ነገር ግን ይህ በግሉ ዘርፍ ያሉ ሴቶች የወሊድ ፈቃድን የሚመለከተው አዋጅን የማሻሻል ሂደት ገና በጅምር ላይ ነው።

    አቶ ደረጀ እንደሚሉት በአሁኑ ወቅት ሰራተኛና ማህበራዊ ጉዳይ ሚኒስቴር ማሻሻያውን እያየውና እየመከረበት ሲሆን ለውሳኔ አልደረሰም።

    እዚህ ጋር ሊነሳ የሚችለው ጥያቄ ለግል ዘርፍ ሠራተኞች የተዘጋነው አዋጅ በትክክል መቼ ይፀድቃል የሚለው ነው።

    ለመንግሥት ሠራተኞች የፀደቀው አዋጅ በተጨማሪም የመንግሥት መስሪያ ቤቶች የህፃናት ማቆያ እንዲያዘጋጁም ይደነግጋል።

    ያነጋገርናቸው እናቶች እርምጃው በጣም ጥሩ እንደሆነ ሲገልፁ ስድስት ወር ጡት ከማጥባት አንፃር አሁንም የወሊድ ፈቃድ ሊሻሻል እንደሚገባ የሚናገሩም አሉ።

    በተመሳሳይ የኢትዮጵያ የማህፀንና ፅንስ ሃኪሞች ማህበር ፕሬዚዳንት ዶክተር ደረጀ ንጉሴ ከእናቶች ከወሊድ ማገገም እንዲሁም ስድስት ወር ከማጥባት አንፃር ማህበራቸው የወሊድ ፍቃድ መርዘምን እንደሚደግፍ ይናገራሉ።

    ይህ ማለት ፍቃዱ ከዚህም በላይ ከፍ ቢል እንደ ህክምና ባለሙያ የሚደግፉት ነው።

    በተቃራኒው በአገሪቱ ነባራዊ የኢኮኖሚ ሁኔታ የወሊድ ፍቃድን መጨመር የሴቶችን ሥራ የመቀጠር እድል ይቀንሳል የሚል አስተያየት የሰጡን ሴቶችም አሉ።

    በፌስቡክና በተለያዩ ገፆች ሴቶችን የሚመለከቱ ነገሮችን የምትፅፈው ቤተልሄም ነጋሽ ቀደም ሲል የወሊድ ፈቃድ እንዲጨመር በማህበራዊ ድረ ገፆች ቅስቀሳ እናድርግ የሚል ጥያቄ ቀርቦላት የነበረ ቢሆንም፤ መጀመሪያ የኢኮኖሚው ሁኔታና የቀጣሪዎች አመለካከት ከግምት ውስጥ መግባት አለበት ብላ በማመን በቅስቀሳው ከመሳተፍ መቆጠቧን ትናገራለች።

    "ማህበረሰቡ መጀመሪያ መውለድ ዘር መተካት መሆኑን በመረዳት በወሊድ ምክንያት እናቶች ላይ የሚፈጠረውን ጫና ለመካፈል ፈቃደኛ መሆን አለበት። የድርጅት ባለቤቶች የወሊድ ፍቃድ ሲሰጡ ቀጣዩን ትውልደ እየተንከባከቡና እያሳደጉ መሆኑን ማወቅ አለባቸው" ትላለች።

    የቀድሞዋ ጋዜጠኛ ሮዝ መስቲካ ሥራዋን ያቆመችው የመጀመሪያ ልጇን ስትወልድ እንደነበር ታስታውሳለች።

    የወሊድ ፍቃድ ስድስት ወር መሆን አለበት በማለት በማህበራዊ ድረ ገፅ ቅስቀሳ ስታደርግ በመቆየቷ በአዋጁ መሻሻል ደስተኛ መሆኗን ትናገራለች።

    "ስድስት ወር ይጨመር የምለው አንድም ስድስት ወር ለማጥባት፤ ሌላው ደግሞ እናት በቂ እረፍት እንድታደርግ ነው። ቢሆንም ግን የተገኘው አንድ ወርም ቀላል ባለመሆኑ ደስተኛ ነኝ። ብዙ እናቶች እንደሚያደርጉት ከራሳቸው ፍቃድ ጨምረው ስድስት ወር ሊያጠቡ ይችላሉ" ብላለች።

    በመጀመሪያው የመንግስት ሰራተኞች አዋጅ 515/1999 መሰረት የወሊድ ፍቃድ ሦስት ወር ነበር።

    Read more
  • የምግብ መመረዝ/የአንጀት ቁስለት - Food Poisoning

                                                                        

    የምግብ መመረዝ ወይንም የአንጀት ቁስለት የምንለው የሕመም ዓይነት የሚከሰተው በቫይረስ፣በባክቴሪያ፣እና በፓራሳይት አማካኝነት የተበከለን ምግብ በምንመገብበት ወቅት ነው፡፡

    እነዚህ ተህዋስያን ምግብን በምናበስልበት ወቅት ሊበከሉ ስለሚችሉ ለምንመገበው ምግብ ንፅህና ጥንቃቄ መውሰድ ተገቢ ነው፡፡

     ለአንጀት ቁስለት ተጋላጭንትን የሚጨምሩ ሁኔታዎች
    • በእድሜ የገፉ ሰዎች ሕመም የመከላከል አቅማቸው እየተዳከመ ስለሚመጣ ተጋላጭ ይሆናሉ፣
    • ነፍሰጡር ሴቶች ለአንጀት ቁስለት ተጋላጭነታቸው ከፍተኛ ነው
    • ሕፃናት በሽታን የመከላከል አቅማቸው ጠንካራ ስላልሆነ በቀላሉ ለአንጀት ቁስለት ይጋለጣሉ
    • ተጓዳኝ ሕመም ያለባቸው ሰዎች እንደ ስኳር ሕመም፣ጉበት ሕመም፣ በኤድስ የተጠቁ ሕሙማን ተጋላጭነታቸው የሰፋ ነው፡፡

     የአንጀት ቁስለት ምልክቶች
    የምግብ መመረዝ/የአንጀት ቁስለት ሕመም ምልክቶች የተበከለ ምግብን ከተመገብን ከሰዓታት በኋላ የሚከሰቱ ሲሆን ምልክቶቹም፡- ማቅለሽለሽ ፣ ማስመለስ ፣ ተቅማጥ ፣የሆድ ቁርጠት እና ትኩሳት ናቸው፡፡ እነዚህ ምልክቶች ለቀናት ሊቆዮ ይችላሉ፡፡

     ሐኪምዎን ማማከር የሚገባዎ መቼ ነው?
    • በተደጋጋሚ የሚያስመልስዎ ከሆነ
    • ደም የቀላቀለ ትውከት ወይንም ተቅማጥ ከኖረ
    • ከ3 ቀናት በላይ የሚቆይ ተቅማጥ ከኖረ
    • ከፍተኛ የሆነ የሆድ ቁርጠት ካለ
    • ከፍተኛ ትኩሳት ካለዎት
    • ከፍተኛ የውሃ ጥማት፣የአፍ መድረቅ፣የድካም ስሜት፣ማዞር እና አነስተኛ የውኃ ሽንት ካለዎት ናቸው፡፡

    ምንጭ:- ዶክተር አለ(Doctor Alle)

    Read more
  • የአሳ ዘይትን የመመገብ የጤና ጥቅሞች - Health Benefits Of Fish Oil

                                                             

    *በአየር ብክለት ምክንያት የሚመጡ ችግሮችን ይከላከላል

    በኦሜጋ 3 የበለፀው የአሳ ዘይት በአየር ብክለት ምክንያት ሊከሰቱ ከሚችሉ የልብና ተያያዥ ህመሞች የመከላከል አቅም አለው።

    *የመገጣጠሚያ ህመም ስሜትን ማስታገስ
    የመገጣጠሚያ ህመም ካለዎት ሁለት የሾርባ ማንኪያ የአሳ ዘይት በቀን መውሰድ የህመም ስሜትዎን በግማሽ እንደሚቀንስ ጥናቶች ያሳያሉ።

    *የእርጅና ምልክቶችን ይቀንሳል
    የአሳ ዘይትን መጠቀም ከእድሜ ጋር ተያያዥነት ያላቸውን ሁኔታዎች የመቀነስ ጥቅም አለው።

    *ስብን በፍጥነት ያቃጥላል
    የአሳ ዘይት ስብ በፍጥነት እንዲቃጠል ስለሚያደርግ ተመራጭ ነው።
    *የአንጎልን የተግባር ሀይል ይጨምራል የማስታወስ ችሎታንም ያግዛል

    *ለጡንቻ ጤናማነት ጠቃሚ ነው

    *የአጥንትን ጤናማነት ይጨምራል
    ጥናቶች እንደሚያሳዩት ከሆነ ጤናማ አጥንትን ለመስራት ኦሜጋ 3 አስተዋፅዎ ያለው ንጥረነገር ነው። የአሳ ዘይትን ከመጠቅም ባለፈ የአካል ብቃት እንቅስቃሴን ማድረግ የአጥንት መሳሳትን መከላከል ያስችለናል።

    ምንጭ:- ዶክተር አለ(Doctor Alle)

    Read more
  • የምስራች ለስኳር ሕመምተኞች… ዋናው ነገር ክብደት መቀነስ ሆኖ ተገኝቷል - Weight Control and Diabetes

                                                          

    (ግሩም ተበጀ)

    አነስተኛ የካሎሪ መጠን ያለውን የፈሳሽ ምግብ ለ5 ወራት ያህል እንዲወሰዱ ከተደረጉ 300 ያህል የስኳር ሕመም ታማሚዎች መካከል 15 ኪሎግራም እና ከዛም በላይ የቀነሱ 86 ከመቶ ያህሉ ከሕመማቸው ድነዋል…

    ሰሞኑን ከተሰሙ የሳይንስ መረጃዎች መካከል ግንባር ቀደሙ ለስኳር ሕመምተኞች የምስራች ይዟል፡፡ መረጃው ሁለተኛው ዓይነት (Type 2) የስኳር በሽታ ሊድን የሚችል ነው ይለናል፡፡ ለበርካታ ዓመታት የስኳር በሽታ በነበረባቸው 300 ያህል እንግሊዛውያን ላይ የተሰራው ሙከራ እንዳሳየው 86 ከመቶ ያህሉ ከበሽታው ድነው መድሃኒት መጠቀም አቁመዋል፡፡ በሽተኞቹ ከበሽታው የተፈወሱት የሰውነት ክብደታቸውን እንዲቀንሱ በሚል በተዘጋጀላቸው አነስኛ የካሎሪ መጠን ባለው የፈሳሽ ምግብ ሳቢያ ነው፡፡

    በዚህ ሳቢያ ከ300 ያህሉ የስኳር በሽታ ታማሚዎች ከሰውነት ክብደታቸው 15 ኪሎግራም እና ከዛም በላይ የቀነሱት 86 ከመቶ ያህሉ ከስኳር በሽታው ድነዋል፡፡

    ሙከራው የተካሄደባቸው የስኳር በሽታ ታማሚዎች አነስተኛ የካሎሪ መጠን ያለውን ፈሳሽ ብቻ እየወሰዱ ለ5 ወራት ቆይተዋል፡፡ በዚህም የሰውነት ክብደታቸው ቀንሷል 15 ኪሎግራምና ከዛም በላይ ክብደት የቀነሱት 86 ከመቶ ያህሉም ሙሉ ለሙሉ ከበሽታቸው ተፈውሰዋል ተብሏል፡፡

    ከስኳር በሽታዋ የዳነችው የ65 ዓመቷ ኢሶቤል ሙሪ ለ17 ሳምንታ ያህል አነስተኛ ካሎሪ ያለውን ፈሳሽ ብቻ ስትወስድ ቆይታለች፡፡ በዚህም ሳቢያ 25 ኪሎግራም ቀንሳ ከስኳር በሽታዋ የተፈወሰችው ኢሶቤል “ሕይወቴን ዳግም ያገኘሁት ያህል ይሰማኛል” ማለቷን የፃፈው ቢቢሲ ነውለ፡፡

    Diabetes UK የተሰኘው የበጎ አድራጎት ድርጅት በሙከራ የተገኘው ውጤት በሚሊየን የሚቆጠሩ የስኳር በሽተኞችን እንደሚረዳ ተስፋ አለኝ ነው ያለው፡፡

    200 ካሎሪ ብቻ ያለው የፈሳሽ ምግቡ ሁሉንም ዓይነት ንጥረ ነገሮች ግን የያዘ ነው ተብሏል፡፡

    በሙከራ ውጤቱ ላይ ተመርኩዞ የተፃፈው የምርምር ወረቀት በላንሴት የሕክምና መፅኄት ላይ እና ለዓለማቀፉ የስኳር ሕመም ፌድሬሽን ቀርቧል፡፡

    ሌላኛው ሰሞኑን የተሰማ የሳይንስ መረጃ የፕላስቲክ እና ፌስታልን ጉዳይ ያነሳሳል…
    የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የውቅያኖሶች ጉዳይ ኃላፊ የሆኑት ሊዛ ስቬንሰን ለቢቢሲ እንደተናገሩት በውቅያኖሶች ውስጥ የሚጣለው የፕላስቲክ ቆሻሻ ጉዳይ በውቅያኖሶች ውስጥ ላለው ሕይወት ትልቅ አደጋ ደቅኗል፡፡

    በኬንያ ናይሮቢ ለ3 ቀናት ያህል ሲካሄድ የሰነበተው የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የአካባቢ ጉዳይ ጉባዔ በዛሬው ዕለት ይጠናቀቃል፡፡

    የቢቢሲ ዘገባ እንደሚለው ሐገራት ምንም አይነት ፕላስቲክ ወደ ውቅያኖሶች ውስጥ እንዳይገቡ ቢስማሙም ዛሬ ይፀድቃል የተባለው ውሳኔ የጊዜ ማዕቀፍም ሆነ የሕግ አስገዳጅነት የለውም፡፡

    ቢሆንም፣ የጉባዔው ተሳታፊዎች፣ ውሳኔው በቀጣይነት ለሚወጡ ጠንካራ ፖሊሲዎች እንደመነሻ እና ለቢዝነሶችም ቁርጥ የሆነ መልዕክት የሚያስተላልፍ ነው ብለዋል፡፡ 
    የአካበቢ ጥበቃ ተሟጋቾች መንግሥታት የውቅያኖስ በፕላስቲክ መበከል እያሳሰባቸው መምጣቱ አንድ ነገር ቢሆንም ብክለቱን ለማቆም መፍጠን አለብን ይላሉ፡፡

    አንዳንድ የጉባዔው ተሳታፊዎች የቢዝነስ ተቋማትም ለችግሩ መላ በመፈለግ ላይ ሊሳተፉ ይገባል ሲሉ ሌሎች ደግሞ በፕላስቲክ ቢዝነስ ውስጥ ያሉቱ የፕላስቲክና ፌስታል ምርትን ለመገደብ የሚወጡ ፖሊሲዎችን ለማስቀልበስ ጥረት ሲያደርጉ ታይተዋል ብለዋል፡፡

    በአንዳንድ የአፍሪካ ሀገራት ተግባራዊ የሆነውን የፌስታል ምርትና ስርጭት መከልከል ተከትሎ በተለይም በኬንያ የቅርጫትና የወረቀት መያዣዎች በስፋት ጥቅም ላይ እየዋሉ ነው፡፡ በቅርጫት ስራውም እጅግ በርካታ የገጠር ነዋሪዎች ተጠቃሚ እየሆኑ ነው የሚለው የቢቢሲ ዘገባ ፍራፍሬ ሻጮችም ፍራፍሬዎች በቅርጫት ውስጥ መቀመጣቸው ረጅም ጊዜ ሳይበላሹ እንዲቆዩ አድርጎልናል ብለዋል፡፡

    የፕላስቲክ ቆሻሻ አንታርክቲካ ድርስ ይታያል የሚሉት አጥኚዎች በስህተት ፕላስቲኩን የሚበሉ የባህር እንስሳትም በከፍተኛ ቁጥር እየሞቱ ነው ይላሉ::

    ምንጭ:- የሸገር FM 102.1 ሬዲዮ

     

    Read more
  • የጆሮ ማዳመጫ ይዋዋሳሉ? - Lending Earphone

                                               

    እንግዲያዉስ የጆሮ ማዳመጫ በመዋዋስ መጠቀም የሚያደርሰዉን ጉዳት ለግንዛቤ እነሆ::

    1. የጆሮ ማዳመጫ የምንዋዋስ ከሆነ ቫይረስ በማዳመጫዉ በኩል ስለሚተላለፍ በጆሮአችን ዉስጥ እንፌክሽን ይፈጠራል፡፡

    2. በሂደት የመስማት ችሎታን ይቀንሳል፤ከፍተኛ የመስማት ችግርም ያስከትላል፡፡

    3.የጆሮ ማዳመጫ ቀዳዳዉ ጠባብ ስለሆነ አየር እንደ ልብ ባለመዘዋወሩ የጆሮ እንፌክሽን በከፍተኛ ደረጃ ይፈጠራል፡፡

    4. ጆሮአችን ዉስጥ በተወሰነ ቦታ ላይ ተደጋጋሚ የህመም ስሜት ያመጣል፡፡

    5. በጆሮ ማዳመጫ የሚፈጠሩ ኤሌክትሮ ማግኔት ሞገድ አዕምሯችንን በከፍተኛ ይጎደዋል፡፡
    6. ጥናቶች እንደሚያመለክቱት ለሕይወት አስጊ የሆኑ አደጋዎች እንደ መኪና አደጋ ሲፈጠር የሚጎዱ የጆሮ ማዳመጫ ያደረጉ ሰዎች ናቸዉ(፡ይህም በአከባቢያቸዉ ያለዉን ስለማይገነዘቡ)፡፡

    7. ዉስጠኛዉ የጆሮአቺን ክፍል ከአዕምሮ ጋር የተያያዘ ስለሆነ የጆሮ ህመምና ብሎም የመስማት መሳን አደጋ ያስከትላል፡፡

    መፍትሔ

    1.በመዳመጫ መጠቀም አስፈላጊ ሆኖ ከተገኘ ጠባቡን ሳይሆን ሰፋ ያዉን ማዳመጫ መጠቀም፡፡

    2.የጆሮ ማዳመጫ አለመዋዋስ

    3.የጆሮ ማዳመጫ ክዳን ስፖንጅ አይነቱን በወር አንድ ጊዜ መቀየር፤ስፖንጅ የለሌዉን ደግሞ ንጽናዉን መጠበቅ፡፡

    4. በሚጓዙበት ጊዜ የጆሮ ማዳመጫ አለመጠቀም፡፡

    5.የሙዚቃ ድምጽ ቀንሶ ማዳመጥ፡፡

    ምንጭ፦ ኢዜአ

    Read more
  • የሳይንስ መረጃዎች: በፍጥነት መብላት ለጤና ችግር ያጋልጣል፤ ከጥልቁ ሕዋ የመጣው እንግዳ አለት ጉዳይ እና ነፍሰጡር ሴቶች በተለይ በእርግዝና የመጨረሻዎቹ 3 ወራት በጀርባ አትተኙ መባሉ::

                                                       

    ሰሞኑን የወጣ አንድ ጠጥናት ውጤጥ በችኮላ መብላት ለክብደት መጨመር፣ ለአለቅጥ መወፈርና ለልብ ሕመም አጋላጭ ነው ይለናል፡፡ “ለጤናዎ ካሰቡ ረጋ ብሎ መብላትን የአመጋገብ ስልትዎ ሊያደርጉ ይገባል” ያሉት የጥናት ቡደኑ አባል ታካዩኪ ያማጂ፣ “ሰዎች ቶሎ ቶሎ በሚበሉበት ጊዜ መጥገባቸውን ልብ ስለማይሉ ከሚበቃቸው በላይ ይበላሉ” - ከዚህም በተጨማሪ ይላሉ አጥኚው - ቶሎ ቶሎ መብላት ለግሎኮስ መዋዠቅ እና ለተያያዥ የጤና ቀውስ ያጋልጣል…

    ያማጂ እና የጥናት ቡድኑ ባልደረቦች አማካይ እድሜያቸው 51.2 አመት የሚሆናቸውን 642 ወንዶችና 441 ሴቶችን የአመጋገብና የጤና ሁኔታ በአምስት አመታት የጊዜ ልዩነት ውስጥ ተመልክተዋል፡፡

    እ.ጎ.አ በ2008 ጥናቱ የተካሄደባቸው ሰዎች በሞላ ምንም አይነት ከአመጋገብ ጋር የተያያዘ የጤና እክል አልነበረባቸውም፡፡ ሰዎቹም ለአጥኚዎቹ የአመጋገብ ፍጥነታቸውን ነግረዋቸው ነበር፡፡ በዚህም መሰረት አንዳንዶቹ የአመጋገብ ፍጥነታቸውን ከፍተኛ ሲሉት፣ ሌሎች ደግሞ መካከለኛ፣ የተቀሩትም በጣም በቀስታ ተመጋቢዎች ሲሉ ተናግረው ነበር…

    አጥኚዎቹ ከ5 ዓመታት በኋላ ተመልሰው ሲመጡ ከፈጣን ተመጋቢዎቹ 11.6 ፐርሰንቱ ከአመጋገብ ጋር ተያያዥ ለሆነ ችግር ሲጋለጡ፣ ከመካከለኛ ፍጥነት ተመጋቢዎች ግን 6.5 ፐርሰንት ያህሉ ብቻ ናቸው ከአመጋገብ ጋር ተያያዥ ለሆነ ችግር የተጋለጡት፡፡

    በአንፃሩ ግን በቀስታ ከሚመገቡት መሃል ከአመጋገብ ጋር በተያያዘ ለሚመጡ በሽታዎች የተጋለጡት እጅግ አናሳ 2.3 በመቶ ያህሉ ብቻ ናቸው፡፡

    ከዚህ ቀደም የተሰሩ ጥናቶችም በፍጥነት መመገብ ለክብደት እና ለደም ውስጥ ስኳር መጨመር እንደሚያጋልጡ ማሳየቱ ተጠቅሷል፡፡

    አጥኚዎቹ … በሩጫ በተሞላው ዘመናዊ አኗኗችን ሳቢያ ባህል እያደረግነው የመጣነው የችኮላ አመጋገብ ነገር ለጤና ጠንቅ ነውና ልብ ያለው ልብ ይበል ማለታቸውን የዘገበው ሳይንስ አለርት ድረገፅ ሲሆን የምርምር ውጤቱ በአሜሪካ የልብ ማህበር የ2017 የሳይንስ ጉባዔ ላይ ይቀርባል ተብሏል

    በዚህ ሳምንት የወጣ ሌላኛው የሳይንስ መረጃ ደግሞ ከሌላ የኮኮብ ስርዓት ወደ ፀሀይ ስርዓታችን እንደመጣ የተነገረለት እንግዳ ቅርፅ ያለው የሕዋ አለት ጉዳይ ነው…

    ርዝመቱ የስፋቱን 10 እጥፍ ይሆናል የተባለለት ይህ የሕዋ አለት ኦሟሟ የሚል ስም ተሰጥቶታል - በሐዋይ ሰዎች ቋንቋ “ከሩቅ ሐገር ቀድሞ የደረሰ መልዕክት” ማለት ነው ይለናል የናሽናል ጂኦግራፊ ድረገፅ ዘገባ…

    የፀሐይ ስርዓታችንን በሰዓት 98 000 ማይል በሆነ ፍጥነት እየተምዘገዘገ በማቋረጥ ላይ ያለው ይህ አለት በምድራችን አጠገብ ያለፈው ባለፈው ወር ነበር፡፡

    ሳይንቲስቶች ከሕዋ አለቱ የጉዞ አቅጣጫ እና ፍጥነት በመነሳት ነው አለቱ ከፀሐይ ስርዓታችን ውጪ ከጥልቁ ሕዋ መምጣቱን የተረዱት፡፡

    የሕዋ አለቱ በሌላ ኮከብ ዙሪያ ባለ የፕላኔት አፈጣጠር ሂደት አምልጦ ተወርውሮ የወጣ አለት ይሆናል ተብሎ ተገምቷል፡፡

    ሌላው በዚህ ሳምንት የተሰማው የሳይንስ መረጃችን ደግሞ ነፍሰጡር ሴቶች በተለይም በእርግዝናቸው የመጨረሻ 3 ወራት በጎናቸው እንዲተኙ መመከሩን ይነግረናል፡፡

    ሳይንቲስቶች እንደሚሉት በእርግዝና የመጨረሻዎቹ 3 ወራት በጀርባ መተኛት የሞተ ልጅ ለመገላገል ሊዳርግ ይችላል፡፡

    በአንድ ሺ ነፍሰጡር ሴቶች ላይ የተደረገው ጥናት እንደጠቆመው በእርግዝና የመጨረሻ 3 ወራት በጀርባ መተኛት የሞተ ልጅ የመውለዱን አደጋ እጥፍ ያደርገዋል…

    ነፍሰጡር ሴቶች እንቅልፍ ይዟቸው የሚተኙበት ሁኔታ ወሳኝ ነው - በጎናቸው ሊተኙ ይገባል ያሉት አጥኚዎቹ፤ “ግን ከእንቅልፍ ሲነቁ ራሳቸውን በጀርባቸው ተኝተው ካገኙት ግን ሊጨነቁ አይገባም” ብለዋል

    ምንጭ:- የሸገር FM 102.1 ሬዲዮ

    Read more
  • ስለ ሆድ ድርቀት ምን ያህል ያውቃሉ? - Constipation

                                                                                            

    አንድ ሰዉ ለተከታታይ ሳምንታትና ከዚያ በላይ በቂ ጊዜ ሰገራ መዉጣት የሚያስቸግረዉ ከሆነ ወይም በሳምንት ከሶስት ጊዜ በታች ሰገራ የሚወጣ ከሆነ ለረጅም ጊዜ የቆየ የሆድ ድርቀት( Chronic constipation) አለዉ ተብሎ ይገለፃል፡፡ጊዜያዊ የሆነ የሆድ ድርቀት ብዙ ጊዜ የሚከሰት ነገር ነዉ፡፡ ነገር ግን ለረጅም ጊዜ የቆየ የሆድ ድርቀት በሚከሰትበት ወቅት የታማሚዉን የዕለት ተዕለት የስራ እንቅስቃሴ ከማወኩም በላይ ታማሚዉ ሰገራ በሚወጣበት ወቅት ረዘም ላለ ጊዜ የማስማጥና ሌሎች ምልክቶችም አሉት፡፡

    የሆድ ድርቀት ምልክቶች

    • በሳምንት ከሶስት ጊዜ በታች ሰገራ መዉጣት

    • የደረቀ ሰገራ መዉጣት

    • ሰገራ በሚቀመጡበት ወቅት ማስማጥ

    • ሰገራ በሚቀመጡበት ወቅት አንዳች ነገር ደንዳኔዎትን የዘጋዉ ነገር ያለ ስሜት መሰማት

    ለሆድ ድርቀት የሚጋልጡ ነገሮች

    • በእድሜ መግፋት

    • ሴት መሆን

    • በቂ ፈሳሽ ያለመዉሰድ

    • በፋይበር( fiber) የበለፀጉ ምግቦችን ያለመጠቀም(አነስተኛ የፋይበር መጠን ያላቸዉን ምግቦች ማዘዉተር)

    • አነስተኛ ወይም ምንም አይነት የአካል እንቅስቃሴ ያለማድረግ

    • ለድርቀት ሊያጋልጡ የሚችሉ መድሃኒቶችን መጠቀም፡-ለምሳሌ የደም ግፊት ለመቀነስ የሚረዱ፣ለስነዓዕምሮ ችግሮች የሚሰጡ(ሴዳቲቭስና ናርኮቲክስ) የመሳሰሉት ናቸዉ፡፡

    የሆድ ድርቀት መንስዔዎች

    የሆድ ድርቀት አብዛኛዉን ጊዜ የሚከሰተዉ ከምግብ መፈጨት በኃላ የሚቀረዉ ቆሻሻ ወይም ሰገራ በአንጀት ዉስጥ የሚያደርገዉ እንቅስቃሴ(ጉዞ) በጣም ዘገምተኛ በሚሆንበት ወቅት ሲሆን የሚከተሉት መንስዔዎች አሉት፡-

    ሀ. በትልቁ አንጀት ወይም በደንዳኔ ዉስጥ መዘጋት በሚኖርበት ወቅት

    ለ. በትልቁ አንጀትና በደንዳኔ አካባቢ ባሉ ነርቮች ላይ ችግር በሚከሰትበት ወቅት

    የነርቭ ችግር መኖር በዳንዳኔና ትልቁ አንጀት ጡንቻዎች ላይ መኮማተርን ስለሚያስከስት የሰገራን እንቅስቃሴ ይገድባል፡፡

    ሐ. ሰገራን ከሰዉነት ለማስወገድ በሚረዱ ጡንቻዎች ላይ ችግር መከሰት

    መ. በሰዉነት ዉስጥ ባሉ ሆርሞኖች ላይ ችግር መከሰት

    ሆርሞኖች በሰዉነታችን ዉስጥ ያለዉ ፈሳሽ ተመጣጥኖ እንዲገኝ የሚያደርጉ ሲሆን ይህንን ስርዓት የሚያዛቡ ህመሞች ካሉ ለሆድ ድርቀት ሊያጋልጡ ይችላሉ፡፡

    ምንጭ:- ዶክተር አለ(Doctor Alle)

    Read more
  • ብጉር ምንድነው? - What is Acne?

                                                                                             

    ብጉር በሰዉነት ቆዳ ላይ የሚከሰት ችግር ሲሆን የላብ መዉጪያ ቀዳዳዎች( hair follicles) በስብ፣ በሞቱ የቆዳ ሴሎችና አንዳንድ ጊዜ ደግሞ በባክቴሪያዎች በሚደፈንበት ወቅት የሚመጣ ነዉ፡፡
    ብጉር በብዛት የሚከሰተዉ በጣም ብዙ የሆኑ የስብ አመንጪ ዕጢዎች በብዛት የሚገኝባቸዉ የቆዳ ክፍሎች ባሉበት የሰዉነት ክፍሎች እንደ ፊት፣አንገት፣ደረት፣ጀርባና ትከሻ ያሉ ቦታዎች ላይ ነዉ፡፡ ብጉር ከሰዉነት ላይ ሳይጠፋ በሚቆይበትና ከፍ ያለ ደረጃ ላይ ያለ ከሆነ እንደ እፍረትና መንፈስ ጭንቀትን የመሳሰሉ ስነልቦናዊ ጉዳቶችንና የቆዳ ጠባሳን ሊያመጣ ስለሚችል እነዚህ ነገሮች የተጎጂዉን ማህበረዊና የስራ ቦታ ጫናን ሊያመጣ ይችላል፡፡ብጉር ጥሩ የሆነ ህክምና ያለዉ ሲሆን በወቅቱ ከታከመ የሚያመጣዉን የአካልና መንፈስ ጉዳት መቀነስ ይቻላል፡

    ለብጉር መከሰት ምክንያቶች ምንድናቸዉ
    · የስብ ከመጠን በላይ መመረት
    · የሞቱ የቆዳ ሴሎች በአግባቡ ያለመወገድ( Irregular shedding of dead skin cells)
    · የባክቴሪያዎች መራባት(መጠራቀም)

    ለብጉር ሊያጋልጡ የሚችሉ ነገሮች( Risk factors)
    · ለሰዉነት ሆርሞን መለዋወጥ ምክንት የሆኑ ነገሮች በሚኖሩበት ወቅት፡-ጉርምስና፣እርግዝና፣የሴቶች የወር አባበ ዑደት ከመከሰቱ ከ 2 እስከ 5 ቀናት በፊት ያሉ ቀናት፣የተወሰኑ መድሃኖቶችን የሚወስዱ ሰዎች(አንድሮጅን፣ሊትየምና እስቴሮይድ)
    · በቆዳ ላይ የሚቀቡ ዘይትነት ወይም ግሪሲ የሆኑ ነገሮች( greasy or oily substances) ወይም የተወሰኑ የመዋቢያ ቅባቶች(ኮስሞቲክሶች)
    · በቤተሰብ ዉስጥ የሚከሰት
    · በቆዳ ላይ ፍትጊያና ግፊት የሚያሳድሩ ነገሮች፡-ሄልሜንት፣ስልክ፣ጥብቅ ያሉ አልባሳት
    ብጉርን የሚያባብሱ ነገሮች(Agravating factors)
    · ሆርሞኖች፡-ለምሳሌ በጉርምስና ወቅት አንድሮጂን፣እርግዝና፣ብጉር እያለ የተወሰኑ መድሃኒቶችን መዉሰድ፡-አንድሮጅን፣ሊትየምና እስቴሮይድ
    · የተወሰኑ ምግቦች፡-የእንስሳት ተዋፅኦ የሆኑ ምግቦችን እንዲሁም ሃይልሰጪ በብዛት ያላቸዉ ምግቦችን መጠቀም (dairy products and carbohydrate-rich foods)
    · ጭንቀት( Stress)
    ምንጭ:- ዶክተር አለ(Doctor Alle)

    Read more
  • በእርግዝና ወቅት የሆርሞን ለውጥን ተከትሎ ለሚከሰተው የስኳር ህመም ትኩረት ሊሰጠው ይገባል ተባለ - Hormonal Change During Pregnancy and Diabetics

                                                                         

    ማህሌት ታደለ

    የህክምና ተቋማትም በእርግዝና ወቅት የሚከሰተውን የስኳር ህመም መሠረት ያደረገ ክትትል ሊያደርጉ እንደሚገባ ተጠቅሷል፡፡

    ትናንት የስኳር ህመም ቀንን አስመልክቶ በሸራተን አዲስ ሆቴል በተደረገ የፓናል ውይይት እናቶችም ሆኑ የጤና ተቋማት በእርግዝና ወቅት ለሚከሰተው የስኳር ህመም ትኩረት እደማይሰጡ ተነግሯል፡፡

    በውይይቱ ላይ እናቶች በእርግዝና ወቅት የስኳር ህመም ሲያጋጥማቸው ምን አይነት ጥንቃቄ መውሰድ እንዳለባቸው በህክምና ባለሙያዎች ማብራሪያ ተሰጥቷል፡፡

    የኢትዮጵያ ስኳር ህሙማን ማኅበር አለም አቀፉን የስኳር ህመም ቀን አስመልክቶ ካከናወናቸው ተግባራት መካከል የትናንቱ የፓናል ውይይት አንዱ መሆኑን የማኅበሩ ፕሮግራም አስተባባሪ ወይዘሮ ምሥራቅ ታረቀኝ ነግረውናል፡፡

    ምንጭ:- የሸገር FM 102.1 ሬዲዮ

     

    Read more
  • የአልኮል መጠጥ ለ7 የካንሰር አይነቶች መንስኤ ነው - Drinking Alcohol Causes 7 Types of Cancer

                                                                 

    የአሜሪካ ክሊኒካል ኦንኮሎጂ ማህበር ከሰሞኑ ይፋ ባደረገው ሪፖርት የአልኮል መጠጥ ከካንሰር ጋር ግንኙነት እንዳለው አስታውቋል።

    አልኮል መጠጣት ለሰባት የካንሰር አይነቶች እንድንጋለጥ ያደርጋል ያለው ማህበሩ፥ ከእነዚህም ውስጥ የአፍ፣ የጉሮሮ እና የጡት ካንሰር እንደሚገኙበት አስታውቋል። 

    የአሜሪካ ክሊኒካል ኦንኮሎጂ ማህበር ሪፖርቱን ያወጣው አልኮል የሚጠጡ ሰዎች ቁጥር ከጊዜ ወደ ጊዜ እያደገ መምጣቱን ተከትሎ ነው ተብሏል።

    አልኮል በዓለማችን ላይ ለሚከሰቱ ካንሰር እና የካንሰር ህመም ሞቶች ውስጥ 5 በመቶውን እንደሚይዝም ሪፖርቱ አመልክቷል።

    ሪፖርቱ በቀን ውስጥ ለሴቶች ከአንድ እና ከዚያ በታች የአልኮል መጠጣት እንዲሁም ለወንዶች ሁለት እና ከዚያ በታች አልኮል መጠጣት ለእነዚህ የካንሰር አይነት ተጋላጭነተን እንደሚቀንስም አመልክቷል።

    ነገር ግን አልኮልን አብዝተን በጠጣን ቁጥር ለሰባት የካንሰር አይነቶች ያለን ተጋላጭነት እየጨመረ ይሄዳል ነው የሚሉት የማህበሩ ኦንኮሎጂስት።

    አልኮል በመጠጣት የሚከሰቱ የካንሰር አይነቶችም፦

    • የአፍ ካንሰር
    • የጉሮሮ ካንሰር
    • የአፍና ሆድን የሚያገናኝ ትቦ (Esophageal) ካንሰር
    • የድምፅ ሳጥን (Larynx) ካንሰር
    • የጉበት ካንሰር
    • የሴት ጡት ካንሰር
    • የአንጀት ካንሰር

    የአሜሪካ ክሊኒካል ኦንኮሎጂ ማህበር ባወጣው ሪፖርት አነስተኛ የአልኮል መጠን ያለውን እንደ ቢራ እና ወይን ያሉ መጠጦችን አብዝተው የመሚጠጡ ሴቶች ለጡት ካንሰር የመጋለጥ እድላቸው በ5 በመቶ ከፍ እንደሚል ያሳያል።

    “መጠጥ የማትጠጡ ከሆነ አትጀምሩ” የሚሉት የማህበሩ ዶክተር ሎ ኮንቴ፥ “አልኮል የምትጠጡ ከሆነ ደግሞ በቀን ውስጥ ሴቶች በቀን ውስጥ 1 እና ከዚያ በታች ወንዶች ደግሞ ሁለት እና ከዚያ በታች አልኮል ቢጠጡ መልካም ነው” ሲሉ ይመክራሉ።

    ምንጭ:- ኤፍ ቢ ሲ(FBC)

    Read more
  • የመገጣጠሚያ ሕመም - Joint Pain

                                                                             

    መገጣጠሚያዎ ላይ ሕመም ይሰማዎታል? ምን እንደሆነስ ያውቃሉ?

    ይህ የመገጣጠሚያ ሕመም በአገራችን የብዙ ሰዎች ችግር እየሆነ መጥቷል፡፡
    የመገጣጠሚያ ሕመም በሕክምናው ቋንቋ አርተራይተስ (Arthritis) የምንለው ሲሆን የሚከሰትባቸው ምክንያቶች ደግሞ የተለያዩ ናቸው፡፡

    የተለመደው የሕመም ዓይነት በዕድሜ ወይንም በኢንፌክሽን ምክንያት የሚከሰተው የመገጣጠሚያ ሕመም ሲሆን ሌሎች የመገጣጠሚያ ሕመም ዓይነቶችም በሰውነታችን በሚከሰቱ አለርጂ (Autoimmune Related) ምክንያት ያመጣሉ፡፡
    እነዚህም፡- 
    • ሮማተቶይድ አርተራይተስ (Rheumatoid Arthritis )
    • ሶሪያቲክ አርተራይተስ (Psoritic arthritis) በመባል ይታወቃሉ፡፡

    የመገጣጠሚያ ሕመም ያላቸው ሰዎች በተጠቃው መገጣጠሚያ ላይ ከፍተኛ የሕመም ስሜት ይሰማቸዋል፡፡ ይህም የሚሆነው በመገጣጠሚያው አካባቢ ባሉ ጡንቻዎች መቆጣት ምክንያት ነው፡፡

    የመገጣጠሚያ ሕመም ምልክቶች
    በኢንፌክሽን ምክንያት የሚከሰትን የመገጣጠሚያ ሕመም ምልክቶች
    • ትኩሳት
    • ብርድ ብርድ ማለት
    • የመገጣጠሚያ ላይ ሕመም (ውጋት)

    በአለርጂ ምክንያት የሚከሰት የመገጣጠሚያ ሕመም
    • የመገጣጠሚያ ላይ ሕመም ከእብጠት ጋር
    • በጣት፤በእጅ እና በእግር መገጣጠሚያዎች ላይ
    • ሕመሙ በድንገት የሚከሰትና ምክንያቱ ያልታወቀ ከሆነ
    • ሕመሙ ከትኩሳት ጋር የተያያዘ ከሆነ
    • ከፍተኛ ሕመምና መገጣጠሚያ አካባቢ ላይ መውላት ካለ በአፋጣኝ ወደ ሕክምና 
    ማዕከል መሄድ አስፈላጊ ነው፡፡

    ምንጭ:- ዶክተር አለ(Doctor Alle)

    Read more
  • በአነስተኛ ዋጋ የምትሸጠው የቆዳ ካንሰር መመርመሪያ መሳሪያ ዓለም አቀፋዊ ሽልማት አሸነፈች - Skin Cancer Diagnostic Tool Won The Global Award

                                                             

    ስካን( sKan) የተሰኘችው የቆዳ ካንሰር መለያ ትንሽ መሳሪያ የ2017 ዓለም አቀፋዊ የጄምስ ደይሰን ሽልማትን አሸነፈች።

    መሳሪያዋ በቆዳ ላይ የሙቀት ካርታ በመስራት ከመጀመሪያ ደረጃ የካንሰር ህመም ጋር የተያያዙ ምልክቶች መኖር አለመኖራቸውን ትለያለች።

    በተለይም ሜላኖማ የተባለው በገዳይነቱ የሚታወቀው የካንሰር ምልክትን መለየት ዋናው ስራዋ ነው ተብሏል።

    በዓለም ደረጃ የቆዳ ካንሰር ከካንሰር ህመሞች በጣም የተለመደው እና በገዳይነቱ የታወቀ ነው።

    ይህ የካንሰር ህመም ምንም እንኳ በቆዳ ላይ በቀላሉ መታየት የሚችል ቢሆንም፥ አሁንም ድረስ በ10 ሺህዎች የሚቆጠሩ ሰዎች እንዲሞቱ ምክንያት እየሆነ ይገኛል።

    ይህም የሆነው ሃኪሞች በእይታ ብቻ የተመሰረተ የቆዳ ካንሰር ህክምና የምርመራ ውጤት በማድረግ የበሽታውን ምልክት የማይገልጽ ውጤት ላይ ስለሚደርሱ በሽታው በሰውነት ህዋሶች ላይ ከፍተኛ ጉዳት የመፍጠር እድል ስለሚኖረው ነው።

    የካናዳው ማክማስተር ዩኒቨርሲቲ ተመራማሪዎች የሰሯት ስካን የተሰኘችው መሳሪያም፥ ከዚህ ቀደም ከነበረው እጅግ የተሻለ የምርመራ ውጤት ማስገኘቷ ተጠቁሟል፤ ዋጋዋም በጣም አነስተኛ ሲሆን ፈጣን የምርመራ ውጤት ታስገኛለች። 

    የካንሰር ህመም ህዋሶች በሰውነት ውስጥ ካሉ ከጤናማ ህዋሶች የበለጠ ሙቀት ይለቃሉ።

    የመጀመሪያ ደረጃ የሜላኖማ በሽታ ምልክት መኖሩን የሚያረጋግጥ ምርመራ ለማድረግ፥ በቅድሚያ የሰውነት ቆዳ በበረዶ እንዲቀዘቅዝ ይደረግና መሳሪያዋ በተፈለገው የቆዳ ክፍል ላይ ትቀመጣለች።

    መሳሪያዋ የሙቀት ማንበቢያ ስልትን( thermistors) በመጠቀም ቆዳን ከቅዝቃዜ ወደ ሙቀት መመለሱን ትለካለች።

    በዚህም መመሰረት የሜላኖማ ምልክቶች ካሉ መሳሪያዋ ያረፈችበት ቆዳ ከሌላው አካል በተለየ ሙቀቱ ይጨምራል።

    አዲሷ መሳሪያ በሙቀት ማስፈሪያ ካርታዋ አማካኝነት የሙቀት ልዩነቱን በጊዜ ልዩነት በመተንተን በኮምፒውተር ፕሮግራም አማካይነት ይፋ ታደርጋለች።

    አሰራሩ ውስብስብ ያልሆነ ፈጣን እና ውጤታማ ሲሆን፥ የመሳሪዋ ዋጋም ከ770 የአሜሪካ ዶላር ያነሰ ነው።

    ስካን የቆዳ ካንሰር መመርመሪያ መሳሪያ በአንፃራዊነት በቅናሽ ዋጋ ለገበያ መቅረቧ፥ በዓለም ላይ በሜላኖማ ከፍተኛ የቆዳ ካንሰር ህመም የሚሞቱ ሰዎችን ለመታደግ መልካም ዜና ነው ተብሏል።

    መሳሪያዋን የሰሯት ተመራማሪዎች 40 ሺህ የአሜሪካ ዶላር ተሸልመዋል።

    ተመራማሪዎቹ የዓለም አቀፉ የጄምስ ዳይሰን ሽልማት አሸናፊ መሆናቸው፥ በቀጣይ የህክምና አገልግሎት የሚሰጡ መሳሪያዎችን ለማምረት ተግተን እንድንሰራ ያበረታታናል ብለዋል።

    ምንጭ:- ኤፍ ቢ ሲ(FBC)

    Read more
  • የአንድ ሰው ንጥሻ 100 ሺህ ጀርሞችን በመያዝ 8 ሜትር ይጓዛል - Sneezing

                                                                 

    ማስነጠስ ሰውነታችን በመተንፈሻ አካል የሚገኙ ቆሻሻዎን የሚያስወግድበት መንገድ ነው። 

    ሆኖም ግን በምናስነጥስ ጊዜ በአካባቢያችን የሚገኙ ሰዎችን ልንበክል እንችላለን ይላሉ የጤናው ዘርፍ ተመራማሪዎች።

    የአንድ ሰው በሚያስነጥስበት ጊዜ 100 ሺህ ጀርሞች እስከ 8 ሜትር ድረስ በአየር ወስጥ እንደሚረጭ ነው ባለሙያዎች የሚያብራሩት።

    ንጥሻው ጀርሞቹን በሰዓት 160 ኪሎ ሜትር የሚጓዝ ተሽከርካሪ በሚኖረው ፍጥነት ጋር እኩል በሆነ ፍጥነት ነው የሚረጨው ተብሏል።

    እንዲሁም አንድ ንጥሻ በውስጡ 40 ሺህ ብኛኝ ጠብታዎችን የያዘ መሆኑንም አስታውቀዋል።

    ይህም እስከ 100 ሺህ የሚደርሱ ጀርሞች በአፍንጫን በኩል በመውጣት በአካባቢያችን ላይ እስከ 8 ገደማ ድረስ እንዲሰራጩ እንደሚያደርግ የስዊዘርላንዱ ኢዮባስ ኦይል ኩባንያ ተመራማሪ ዶክተር ሮጀር ሀንደርሰን ተናግረዋል።

    ምንም እንኳ ንጥሻ ላስነጠሰው ሰው መልካም ቢሆንም በአካባቢው ላሉ ሰዎች ላይ ጉዳት ሊያስከትል ይችላል ብለዋል ክተር ሮጀር።

    በትራንስፖርት ውስጥ በጉንፋን፣ በቲቢና መሰል በትንፋሽ ሊተላለፉ በሚችሉ በሽታዎች የተያዘ ሰው ቢያስነጥስ ከ5 እስከ 10 ደቂቃ ውስጥ የበሽታውን ጀርሞች በማሰራጨት በመኪናው ውስጥ ያሉት በሙሉ በበሽታው ሊበክል እንደሚችል ይናገራሉ።

    ይህንን የጤና ችግር ለማስወገድም የህዝብ ትራንስፖርቶች ሁልጊዜም መስኮታቸው ክፍት እንዲሆን ይመክራሉ።

    እንዲሁም በሚያንሰጥሰን ጊዜ አፋችንን መያዝ ጀርሞቹ ወደ ሌሎች አካባቢዎች እንዳይዛመት ለማድረግ ይጠቅማል።

    ከማስነጠስ ጋር ተያይዘው የሚሱ እውነታዎችን ያብራሉት ዶክተር ሮጀር፥ የማስነጠስ ነፀብራቅ በአብዛኛው የሰውነታችን ክፍል ላይ ይስተዋላል፤ በተለይም ከጡንቻዎቻችን እና ከአይናችን ጋር ግንኙነት አለው ይላሉ።

    ለምሳሌም አንድ ሰዎች ሁሌም በሚያስነጥሱበት ጊዜ አይናቸውን የግድ ይጨፍናሉ፤ አይኑን ሳይጨፍን የሚያስነጥስ ሰው የለም የሚለውን ያነሱ ሲሆን፥ በምናስነጥስበት ጊዜ አይናቸውን የማይጨፍኑ ሰዎች ግን ይህ ሊያሳስባቸው አይገባም ብለዋል።

    ምንጭ:- ዶክተር አለ(Doctor Alle)

    Read more
  • በኮምፒዉተር አማካኝነት ከሚመጣ የዓይን ውጥረት ለመገላገል 5 እርምጃዎች - Computer Eye Strain

                                 

    በአሁኑ ጊዜ ብዙዎቻችን ስራ ቦታ ኮምፒዉተር መጠቀም የተለመደ ሆኗል፡፡ በመሆኑም በኮምፒዉተር አማካኝነት የሚመጣ የዓይን ውጥረት (Computer Eye Strain) ችግራችን ከሆነ ሰነባብቷል፡፡ ጥናቶች እንደሚያመላክቱት ከሆነ የዓይን ድካም/ ውጥረት ወይም ሌላ የዕይታ ህመም ከ50 እሰከ 90 በመቶ ለሚሆኑ ስራቸውን ኮምፒዉተር ላይ ባደረጉ ሰራተኞች የሚስተዋል ሲሆን ከቀላሉ የዓይን መቅላት ጀምሮ እሰክ የአካል ድካምና ሥራ ላይ ስህተት እስከመፈጸም የሚያደርስ ችግር ያስከትላል፡፡

    ከዚህ በታች በተዘረዘሩት ፭ እርምጃዎችን በመውሰድ በኮምፒዉተር አማካኝነት የሚመጣን የዓይን ውጥረት ለመከላከልና ሌሎችን በተለምዶ የኮምፒውተር ራዕይ ሲንድሮም (computer vision syndrome – CVS) ለመቀነስ ይቻላል፡፡

    1. አጠቃላይ የዓይን ምርመራ ያድረጉ:

    በኮምፒዉተር አማካኝነት የሚመጣን የዓይን ውጥረት ለመከላከል ከሚጠቅሙ ዋና ዋና ነገሮች መካከል አጠቃላይ የዓይን ምርመራ ማድረግ አንዱ ነው፡፡

    2. ተገቢዉን የብርሃን/ነጸብራቅ መጠን ይጠቀሙ፡

    የዓይን ውጥረት ብዙ ጊዜ የሚከሰተው ከፍተኛ ከቤት ዉጭ በደማቅ የፀሐይ ብርሃን ወይም ቤት ውስጥ በሚበራ አንጸባራቂ መብራት አማካኝነት ነው፡፡ ስለሆነም ኮምፒዉተር በሚጠቀሙበት ጊዜ ነጸብራቁን (brightness) የጽሑፍ መጠን (Text size) and እና ንጽጽር (contrast)

    ማስተካከል ይኖርብዎታል፡፡ የአይን መነጽር የሚያደርጉ ከሆነ ጸረ-ነጸብራቅ (anti-reflective AR) ሽፋን ያለው መነጽር መሆኑን ያረጋግጡ፡፡

    3. የኮመፒዉተር ማሳያዉን (display) ደረጃ ያሻሽሉ፡

    የዱሮዉን ቱቦ መሰል ማሳያ/ሞኒተር (Cathode Ray Tube -CRT) የሚጠቀሙ ከሆነ በአዲስ ጠፍጣፋ-ፓነል ፈሳሽ ክሪስታል (flat-panel liquid crystal display – LCD) ማሳያ መተካት ይኖርብወታል፡፡ አዲስ ጠፍጣፋ ፓነል ማሳያ (LCD) ለመግዛት በሚመርጡበት ጊዜ በተቻለ መጠን ማያ ገጹ (highest resolution) ከፍተኛ ጥራት የሆነውን ይምረጡ፡፡ በተጨማሪም ዴስክቶፕ ኮምፒውተርዎ ቢያንስ 19 ኢንች መጠን ያለው ቲሆን ይመረጣል፡፡

    4. ቶሎ ቶሎ ዓይዎን ያርገብግቡ፡

    ኮምፒውተር የሚሰራ ሰው አይኖቹን ማርገብገብ ወይም ብልጭ ድርግም ማድረግ የአይን ድርቀት እንዳይከሰት ስለሚረዳን በኮምፒዉተር አማካኝነት የሚመጣን የዓይን ድካም/ ውጥረት ለመከላከል በጣም ወሳኝ ነው፡፡.በተጨማሪም ተገቢዉን እረፍት ማድረግና አይዎን ማሰራት ወይም ማንቀሳቀስ ይኖርብዎታል፡፡ ለምሳሌ የአይንዎን ድካም ለመቀነስ 20 ደቂቃዎች ያህል ኮምፒዉተር ላይ ከሰሩ በኋላ ከእርስዎ ቢያንስ 20 ጫማ (6 ሜትር) ርቀት ላይ የሚገኝ የሆነ ነገር ላይ ለ20 ሰከንዶች ይመልክቱ፡፡ ምክንያቱም ራቅ ያለ ነገርን ማየት የአይን ጡንቻ ድካምን በመቀነስ ዘና ስለሚያደርግ ነው፡፡ ይህንን እንቅስቃሴ ሃኪሞች የ20-20-20 ህግ (20-20-20 rule) ብለው ይጠሩታል፡፡ሌላው እንቅስቃሴ ደግሞ፡ ወደሩቅ ቦታ ከ10-15 ሴኮንዶች ይመልከቱ ከዛም አንድ ቅርብ ወዳለ እቃ አፍጥተው ለ 10-15 ሴኮንዶች ይመልከቱ በመቀጠል ወደሩቁ ቦታ ይመልከቱ፡፡ ይህንንም ለ10 ጊዜ ያህል ይደጋገሙ፡፡

    5. መነጽር ያድርጉ ፡

    በመጨረሻም ለተሻለ ምቾት የኮምፒዉተር ነጸብራቅን ለመከላል የተዘጋጀ መነጽርን መጠቀም ተገቢ ነው፡፡

     

    ምንጭ:- ዶክተር አለ(Doctor Alle)

     

    Read more
  • ልጆችዎ በቀን ለምን ያህል ሰዓት እንዲተኙ ይመከራል? - Sleeping Hours

                                                               

    ከልጆች እንቅልፍ ጋር በተያያዘ ቶሎ ወደ አልጋ አለመሄድ፣ ብቻዬን አልተኛም ብሎ ማስቸገር፣ ወዘተ… ወላጆችን የሚያስቸግሩ ጉዳዮች ናቸው።

    እንደ ዩናይትድ ስቴትስ የእንቅልፍ ፋውንዴሽን ሪፖርት ከሆነ ሁለት ሶስተኛ የሚሆኑት ወላጆች ከህፃናት እንቅልፍ ጋር በተያያዘ ፈተና ይገጥማቸዋል።
    ልጆቻችን እንዲራቡ እንደማንፈቅድ ሁሉ በቂ እንቅልፍ የማግኘታቸው ጉዳይ ሊያስጨንቀን ይገባል ባይ ነው ፋውንዴሽኑ።
    ባለሙያዎች ለዚህም ህፃናቱ ምን ያህል የእንቅልፍ ጊዜ ያስፈልጓቸዋል የሚለውን ማወቅ አስፈላጊ መሆኑን ያነሳሉ። በዚህም መሰረት፦

    # አዲስ ለተወለዱ ልጆች (እስከ 2 ወር)፦ በዚህ ዕድሜ ክልል ያሉ ልጆች ለእንቅልፍ ከ10 ሰዓት ከ30 ደቂቃ እስከ 18 ሰዓታት በቀን ቢጠቀሙ ጤናማ ይሆናሉ።

    # ህጻናት(እስከ 1 ዓመት ገደማ)፦ እነዚህ ህፃናት የአጭር ጊዜ እንቅልፍ እና መደበኛ የመኝታ ክፍለ ጊዜ ያስፈልጋቸዋል። ይህም ህጻናቱ የእንቅልፍ ፍላጎት ሲያሳዩ በቀን ከአንድ እስከ አራት ጊዜ አጭር እንቅልፍ (napping) መውሰድ አለባቸው። በመደበኛው የምሽቱ የመኝታ ጊዜ ደግሞ ከዘጠኝ እስከ 12 ሰዓታት የመተኛት ልምድ ሊኖራቸው ይገባል።

    # ጨቅላዎች (ከ1 እስከ 3 ዓመት እድሜ)፦ ህፃናት በቀን የሚያገኙት አንድ የእንቅልፍ ጊዜን ጨምሮ በ24 ሰዓታት ውስጥ ከ12 እስከ 14 ሰዓታት መተኛት ይኖርባቸዋል።

    # ለመዋዕለ ህፃናት የደረሱ( ከ3 እስከ 5 ዕድሜ)፦ ከ3 እስከ 5 ዕድሜ ክልል ያሉ ለመደበኛ ትምህርት ያልደረሱ ህፃናት በቀን ከ11 እስከ 13 ሰዓታት የሚደርስ በቂ የእንቅልፍ ጊዜ ማግኘት አለባቸው።

    # ለመደበኛ ትምህርት የደረሱ (ዕድሜያቸው ከ5 እስከ 12)፦ ዕድሜያቸው ለመደበኛ ትምህርት የደረሱ ልጆች ከ10 እስከ 11 ሰዓታት በደንብ እንቅልፍ ማግኘት ይኖርባቸዋል ነው የተባለው።

    # ታዳጊዎች (እድሜ 13 እና ከዛ በላይ)፦ በዚህ ዕድሜ ውስጥ ያሉ ታዳጊዎች ከ9 እስከ 9 ሰዓት ከ30 ደቂቃ የእንቅልፍ ጊዜ ያስፈልጋቸዋል።

    በአጠቃላይ እነዚህ ምክሮች ልጅዎ በቂ እረፍት እንዲያገኝ በማድረግ ለጤና ደህንነት አስፈላጊ በመሆናቸው በተባላው መሰረት መተግበር ይመከራል።

    ምንጭ:- ዶክተር አለ(Doctor Alle)

    Read more
  • የልብ ድካም በሽታ - Heart Diseases

                                                       

    ልብ ድካም ማለት የልብ አካል ላይ በደረሰ ጉዳት ወይም የአሰራር ለዉጥ ምክንያት ለተለያዩ የሰዉነት ክፍሎች የሚሰራጨዉ ደም በቂ ሳይሆን ሲቀር የሚከሰት የጤና መታወክ ነዉ፡፡ የልብ አካል ጉዳት ሲባል የልብ ቫልቮች መጥበብ ወይም መስፋት የልብ ደም ስሮች መጥበብ የልብ ጡንቻና ማቀፊያ መጎዳት ሊሆን ይችላል፡፡

    የልብ ድካም መንስኤዎች
    የልብ ድካም መንስኤዉ ተፈጥሮአዊ የልብ በሽታ ወይንም ከጊዜ በኋላ በሚመጣ የልብ በሽታ ሊሆን ይችላል፡፡ በዝቅተኛ የኑሮ ደረጃና በተጨናነቀ አካባቢ የሚኖሩ ህፃና በተደጋጋሚ በቶንሲል ህመም ይበቃሉ፡፡ ለዚህ ቶንሲል በሽታ የተመረቱ አንቲቦዲ የተባሉ በሽታ ተከላካዮች የልብ ቫልቮች መጥበብና መስፋት ጋር ተያይዞ ለልብ ድካም ይዳርጋሉ፡፡

    ከልብ ደም ቧንቧ መጥበብ ጋር ተያይዞ የሚመጣዉ የልብ ድካም በአብዛኛዉ በዕድሜ በገፉና በወንዶች ላይ ይከሰታል፡፡ በተጨማሪ በቤተሰብ ታሪክ ተመሳሳይ በሽታ መኖር፣ ሲጋራ ማጨስ፣ ከፍተኛ ደም ግፊት፣ ዉፍረት፣ ስኳር በሽታ፣ ኮሊስትሮል መብዛትና የአካል ብቃት እንቅስቃሴ አለማድረግ ለዚህ በሽታ የመጋለጥ ዕዱልን ይጨምራል፡፡

    ለረዥም ጊዜ ሳይታከም የቆየ ከፍተኛ የደም ግፊት የልብ ደም ቧንቧዎችን በማጥበብና የልብ ጡንቻዎችን በማወፈር ለልብ ድካም ይዳርጋል፡፡
    ጤናማ ያልሆነ የአመጋገብ ሥርዓት ከእንሰሳት ተዋጽኦ የሚገኙ ስብና ቅባቶችን አብዝቶ መመገብ ደም ዉስጥ የኮሌስትሮል መጠንን ከፍ በማድረግ ለደም ቧንቧዎች ጥበት ይዳርጋል፡፡

    የልብ ድካም ምልክቶች
    በቀላሉ መድከምና አቅም ማጣት፣ ያለምንም እንቅስቃሴ ወይም መጠነኛ የአካል እንቅስቃሴ በሚያደርጉበት ሰዓት ትንፋሽ ማጠር ፣ ከእንቅልፍ የሚቀሰቅስ አስፈሪ እና ከፍተኛ የሆነ ትንፋሽ ማጠር፣ ሌሊት ላይ የሚበረታ ሳል፣ እግር ማበጥ ወይም ከእግር የመጀምር የሰዉነት ማበጥ የልብ መምታትና የትርታ መጨመር ፌንት ማድረግ ደረት ህመም እንዲሁም የምግብ ፍላጎት መቀነስ ማቅለሽለሽ፣ የሆዱ መንፋትና ሆድ ህመም ዋና ዋናዎቹ የልብ ድካም ምልክቶች ናቸዉ፡፡

    ምንጭ:- ዶክተር አለ(Doctor Alle)

    Read more
  • የጆሮ ኢንፌክሽን - Ear Infection

                                                        

    በደንበኞቻችን ጥያቄ መሰረት ለዛሬ የጆሮ ኢንፌክሽንና ምልክቶቹን በተመለከተ ባለሙያዎቹ የጻፏቸውን ጽሁፎችና ሙያዊ አስተያየቶቻቸውን ከዚህ በታች እንመልከት። 

    የጆሮ ኢንፌክሽን በባክቴሪያ ወይንም በቫይረስ አማካኝነት የሚመጣ ችግር ሲሆን ከ3 ወር እስከ 3 ዓመት ባሉ ሕፃናት ላይም ጎልቶ ይታያል፡፡ ነገር ግን በሁሉም የዕድሜ ክልል ያሉ ሰዎች በህመሙ ሊጠቁ ይችላሉ፡፡የጆሮ ኢንፌክሽን ብዙ ጊዜ የላይኛውን የአየር ቧንቧ ከሚያጠቁ በሽታዎች ጋር ተያይዞ የሚመጣ በሽታ ነው፡፡የላይኛውን የአየር ቧንቧ የሚያጠቁ በሽታዎች በሚኖሩ ጊዜ የጆሮን የመካከለኛውን ክፍል እና ጉሮሮን የሚያገናኘው ቱቦ (eustachian tube) ያብጥና አየር ወደመካከለኛው የጆሮ ክፍል እንዳይገባ ያደርጋል፡፡ ይኼም በመካከለኛው የጆሮ ክፍል ውስጥ ፈሳሽ እንዲጠራቀም እና ለባክቴሪያ አመቺ የመራቢያ ሁኔታን እንዲፈጥር ያደርጋል፡፡ ባክቴሪያ ከተራባ በኋላ
    በአካባቢው ያሉ ህዋሶችን በመግደል መግል እንዲፈጠር ያደርጋል፡፡
    የጆሮ የኢንፌክሽን ምልክቶች
    • የጆሮ ሕመም
    • የጆሮ መደፈን ስሜት
    • የራስ ምታት
    • ከጆሮ የሚወጣ ፈሳሽ
    • ጆሮ ውስጥ የሚጮህ ስሜት
    • የመስማት ብቃት መቀነስ እና ማቆም
    • አዲስ የተወለዱ ሕፃናት ደግሞ በእጃቸው ወደ ጆሮ አካባቢ በተደጋጋሚ ይነካካሉ
    • መቅለሽለሽ እና ማስመለስ
    • ማስቀመጥ
    • ከፍተኛ የሆነ ትኩሳት መጠን መጨመር

    ምንጭ:- ዶክተር አለ(Doctor Alle)

    Read more
  • ሰዎች ብቻቸውን የሚመገቡ ከሆነ ለጤናቸው መልካም አይደለም

                                                    

    ሰዎች ብቻቸውን የሚመገቡ ከሆነ ለጤናቸው መልካም እንዳልሆነ አንድ ጥናት አመላከተ።

    የደቡብ ኮሪያ ተመራማሪዎች የሴቶች እና የወንዶችን የአብሮነት እና የብቻ የአመጋገብ ሁኔታን በማጥናት የሁለቱን ልዩነትም አነፃፅረዋል።

    በዶንጉክ ዩኒቨርሲቲ የኢልሳን ሆስፒታል ተመራማሪዎች፥ ምግብ ብቻቸውን በሚመገቡ በ7 ሺህ 725 ጎልማሳዎች ላይ ጥናት አድርግዋል።

    የጥናቱ መሰረታዊ ዓላማም ሰዎች ብቻቸውን መመገባቸው በጤናቸው ላይ ጉዳት ያደርሳል ወይስ አያደርስም የሚለውን ማሳወቅና ጥንቃቄ እንዲደረግ ምክረ ሀሳብ መስጠት ነበር።

    በዚህም በቀን ውስጥ አንድ ወይም ሁለት ጊዜ ብቻቸውን የሚመገቡ ሴቶች 29 በመቶ ለኮሌስትሮል ችግር እና ለደም ግፊት ከፍ ማለት የመጋለጥ እድል እንዳላቸው ተጠቁሟል።

    ተመራማሪዎቹ በአጠቃላይ ሰዎች ብቻቸውን መመገባቸው ለጤናቸው መልካም እንዳልሆነ ደርሰንብታል ያሉ ሲሆን፥ ችግሩ ደግሞ በወንዶች ላይ ሊበረታ ይችላል ብለዋል።

    ወንዶች ብቻቸውን የሚመገቡ ከሆነ 45 በመቶ ከመጠን በላይ የመወፈር እድል እንደሚኖራቸው ነው የተገለፀው።

    ከፍተኛ የደም ግፊት እና ሌሎች ተያያዥ የጤና ችግሮች ደግም 65 በመቶ ሊያጋጥሟቸው ይችላል።

    በአሜሪካ ከሚኖሩ ቤተሰቦች መካከል 27 በመቶዎቹ ብቻቸውን የሚኖሩ ወይም አንድ ሰው ብቻውን እንደሚኖር ተጠቁሟል።

    ከፈረንጆቹ 1920 ወዲህም ብቻቸውን የሚኖሩ ሰዎች ቁጥር በጣም እየጨመረ መሆኑን ነው ጥናቱ ያሳየው።

    ተመራማሪዎች ጥናቱን ያካሄዱበት ዋና ምክንያት በዓለም ላይ ብቻቸውን የሚኖሩ ሰዎች ቁጥር እየጨመረ በመምጣቱ ነው ተብሏል።

    የሰዎች ብቻቸውን መኖር ደግሞ ለተለያዩ ማህራዊ ችግሮች የሚያጋልጣቸው ሲሆን፥ በተለይም ብቻቸውን የሚመገቡ ሰዎች ለተለያዩ የጤና ችግሮች እየተጋለጡ መሆኑን ተከትሎ ነው ጥናቱ ይፋ የሆነው።

    ምንጭ:- ኤፍ ቢ ሲ(FBC)

    Read more
  • ከምግብ ማጣፈጫነት በዘለለ የጤና ጠቀሜታ ያለቸው ቅመሞች - Spices in Food

                                                                           

    በብዛት ለምግብ ማጣፈጫነት በጥቅም ላይ የሚውሉት ቅመሞች ከማጣፈጫነት በዘለለ ለጤናችን ጠቀሜታ እንዳላቸው በብዛት ይነገራል።

    ከእነዚህም ውስጥ የተወሰኑትን እንዲህ አቅርበናቸዋል፦

    ቀረፋ

    ቀረፋ ጥንታዊ የቅመም አይነት እንደሆነ የሚነገር ሲሆን፥ ከ2 ሺህ 500 ዓመት በፊት በግብፃውያን በጥቅም ላይ መዋል እንደጀረ ይነገርላታል።

    በሀገራችን በብዛት በሻይ ውስጥ እና አልፎ አልፎ ለአንዳንድ ምግቦችም ለማጣፈጫነት ይውላል።

    ቀረፋ ከዚህ በዘለለ ጎጂ የኮሊስትሮል መጠንን በመቀነስ ከልብ እና አተነፋፈስ ጋር ተያይዞ የሚፈጠሩ ችግሮችን ለመከላከል ያግዛል ተብሏል።

    ስለዚህ የምንጠጣው ሻይ ውስጥ በማስገባት መጠጣት አሊያም በደንብ እንዲፈጭ በማድረግ ለምግብ ማጣፈጫነው ማዋል ይመከራል።

    እርድ

    በህንድ ለአንጀት ካንሰር የተጋለጡ ሰዎች ቁጥር ከሌሎች የዓለም ሀገራት ጋር ሲነጻጸር በቁጥር እጅግ አነስተኛ እንደሆነ የሚነገር ሲሆን፥ ምክንያቱ ደግሞ እርድ በሀገሪቱ በብዛት ጥቅም ላይ ስለሚውል ነው ተብሏል።

    በቅርብ ጊዜ የተሰሩ ጥናቶችም እርድ በውስጡ የፀረ ባክቴሪያ፣ ፀረ ፈንገስ፣ ፀረ ቫይረስ እና ፀረ ካንሰር የሆኑ ንጥረ ነገሮችን በውስጡ የያዘ መሆኑን አመላክተዋል።

    በተጨማሪም እርድን በምግባችን ውስጥ መጨመር የደም ቧንቧዎቻችን ጤና ለመጠበቅ እና የደም መርጋትን ለመቀነስ ይረዳል ተብሏል።

    ሚጥሚጣ

    ሚጥሚጣ በውስጡ የቫይታሚን ሲ ንጥረ ነገር ያለው ሲሆን፥ ይህም በ100 ግራም ሚጥሚጣ ውስጥ 80 ነጥብ 6 ሚሊግራም ቪታሚን ሲ ማግኘት እንችላለን።

    ይህም በእለት ከሚያስፈልገን የቫይታሚን ሲ መጠን 97 በመቶ ነው ሲሉ ተመራማሪዎች ይናገራሉ።

    ሚጥሚጣ ከቫይታሚን ሲ በተጨማሪ፥ ቫይታሚን ኬ፣ ቢ6 እና ኢ እንዲሁም ፖታሲየም፣ ፎሌት ማግኒዥየም፣ አልፋ እና ቤታ ካሮቲን፣ ሉቴዪን እና ሌሎች ለጤና ጠቃሚ የሆኑ ንጥረ ነገሮችን ይዟል።

    ዝንጅብል

    ዝንጅብል ቤት ውስጥ እንዲኖሩ ከሚመከሩ የስራስር አይነቶች አንዱ ነው።

    ይህ ስራስር ከምግብ ማጣፈጫ እና መቀመሚያነት ባለፈም በርካታ የጤና ጠቀሜታዎች እንዳሉት ይነገራል።

    የጤና ባለሙያዎችም ለምግብ ማጣፈጫ የሚሆነው ዝንጅብል በርካታ የጤና ትሩፋቶች እንዳሉት ይገልጻሉ።

    በዱቄት መልክም ሆነ በጥሬው ቢጠቀሙት መልካም ነው ይላሉ፤ ለዚህ ደግሞ በቀን 2 ግራም ዝንጅብልን መጠቀምን ይመክራሉ።

    ይህም የተወቀጠ 1 የሾርባ ማንኪያ ወይም ከአንድ የሻይ ማንኪያ ጎደል ያለ የዝንጅብል ዱቄት ይሆናል።

    ምንጭ:- ዶክተር አለ(Doctor Alle)

    Read more
  • ቸል ልንላቸው የማይገቡ የሄፓታይትስ “ሲ” ምልክቶችና ህክምናዎቹ - Hepatitis C

                                                                 

    ሄፓታይትስ “ሲ”(Hepatitis C) ምንም ምልክት ሳያሳይ በደም ውስጥ ለረዥም ጊዜ በመቀመጥ እየተራባ ሄዶ ስር የሰደደ የጉበት መቆጣት መንስኤ ሊሆን ይችላል።

    ሄፓታይተስ የሚከሰተው ደግሞ ሄፓታይተስ ኤ፣ ቤ፣ ሲ፣ ዲ እና ኢ ተብለው በሚጠሩ አምስት ዋና ዋና ቫይረሶች መሆኑን የህክምና ባለሙያዎች ይገልፃሉ።

    የሄፓታይተስ ሲ ቫይረስ ለብዙ ዓመታት በሰውነት ውስጥ ተደብቆ በመቆየት ከፍተኛ ደረጃ የደረሰ የጉበት በሽታ እና ካንሰር ሊያመጣ የሚችል በሽታ በመሆኑ ድምፅ አልባው ገዳይ ብለው ባለሙያዎች ይጠሩታል።

    ብዙ ሰዎች የሄፓታይትስ ሲ ምልክቶች ስለማያዩ ወይም ምን ያህል የተጎዱ እንደሆኑ ስለማያውቁ ለብዙ ዓመታት የህክምና ምርመራ አያደርጉም ነው የተባለው።

    በዚህም የበሽታው ምልክቶች በራሳቸው ጊዜ መታየት ሲጀምሩ ወይም ምርመራ ሲደረግ ብዙውን ጊዜ ጉዳቱ የከፋ እንደሚሆን ተነግሯል።

    በጣም የተለመዱ የሄፖታይትስ ሲ ምልክቶች ከሚከተሉት መካከል የሚከተሉት ይገኛሉ።

     ድካም

     ትኩሳት

     የጡንቻ ወይም የመገጣጠሚያ ህመም

     የምግብ ፍላጎት መቀነስ

     የማቅለሽለሽ

     በሆድ የላይኛው የቀኝ ክፍል ላይ የሚከሰት ህመም

     ደማቅ ቢጫ መልክ የያዘ ሽንት

     ማስመለስ

     ብጫ ቆዳ ወይም ዓይኖች

     የቆዳ ማሳከክ

     የሰገራ መንጣት

     የደም መፍሰስ

     ቀጭን ሰንበር

    የሄፓታይትስ ሲ ህክምናዎች

    የሄፕታይትስ ሲ የመከላከያ ህክምና ባለፉት ዓመታት በከፍተኛ ሁኔታ መሻሻሉ ተገልጿል።

    እየተሻሻሉ የመጡት መድሃኒቶቹም ቫይረሱን ለማስቆም የበለጠ ውጤታማ ናቸው ነው የተባለው።

    በመሆኑም በበሽታው ላይ በቂ ግንዛቤ ጨብጦ የተጠቂ ሰዎችን ችግር ለመቀነስ እና በሽታውን ለመከላከል የተሟላ የጉበት ምርመራዎችን ጨምሮ መደበኛ ምርመራዎችን ማካሄድ ይመከራል።

    ለዚህም የሄፓታይትስ ሲ ምልክቶች ተብለው የተጠቀሱትን ሲያስተውሉ ወዲያውኑ ለህክምና ባለሙያዎች ማማከር እንደሚገባ ተነግሯል።

    ምንጭ:- ዶክተር አለ(Doctor Alle)

    Read more